Hoe het piriformis syndroom ontstaat
Het piriformis syndroom veroorzaakt vaak een stekende pijn in de bil die kan uitstralen naar het been. Veel mensen merken dat deze pijn komt door irritatie van een zenuw in de buurt van de diepe bilspier, de piriformis. De klachten kunnen lastig zijn en het dagelijks leven flink in de weg zitten. Daarom is het goed om te weten wat deze klachten zijn, wat de oorzaak kan zijn en wat je eraan kunt doen.
De piriformis is een kleine spier die diep in de bil ligt. Deze spier loopt over de grote beenzenuw, de nervus ischiadicus. Als de piriformis verkrampt of opzwelt, komt de zenuw in de knel. Hierdoor ontstaat er een pijnscheut in de bil die soms uitstraalt naar het been. Dit wordt meestal gevoeld aan één kant van het lichaam. De pijn is vaak stekend of branderig en wordt erger bij bepaalde bewegingen. Denk bijvoorbeeld aan lang zitten, hardlopen of traplopen. Soms ontstaat het syndroom na een val, plotselinge draaibeweging of door te veel of te zwaar trainen. Ook langdurig zitten, bijvoorbeeld achter een bureau of in de auto, kan een rol spelen.
Typische symptomen van klachten door de piriformis
Het meest opvallende kenmerk is de pijn in de bil, vlak boven het begin van het been. Sommige mensen voelen deze pijn de hele dag, anderen alleen bij druk op de spier, zoals bij zitten of fietsen. Vaak straalt de pijn uit naar de achterkant van het been. Dit lijkt erg op ischias, maar bij het piriformis syndroom zit de echte oorzaak in de bilspier zelf. Bij ernstigere klachten kan het been slap of tintelend aanvoelen, vooral als de zenuw langere tijd onder druk staat. Bewegen voelt soms ongemakkelijk, vooral bij het oversteken van een been over het andere. Soms is het lastig te liggen op de pijnlijke kant.
Hoe een arts vaststelt dat het om het piriformis syndroom gaat
De diagnose wordt vaak gesteld na het luisteren naar jouw klachten en een lichamelijk onderzoek. Een arts test met duwen en draaien aan het been of de bilspier pijnlijk is. Soms doet de arts speciale bewegingen waarbij er druk komt op de piriformis. Zijn deze bewegingen pijnlijk en herken je de klachten, dan wijst dat in de richting van deze aandoening. Doorgaans zijn röntgenfoto’s of scans niet nodig, behalve als er twijfel is over de oorzaak. Het kan gebeuren dat je doorverwezen wordt naar een fysiotherapeut of een andere specialist voor verder onderzoek.
Aanpak van piriformis pijn en hulpmiddelen
Rust nemen is een eerste stap als de pijn pas net begonnen is. Ook het koelen van de bil, bijvoorbeeld met een ijskompres, kan de ergste pijn soms verzachten. Een fysiotherapeut helpt regelmatig goed bij het herstellen. Oefeningen om de piriformis te rekken en sterker te maken zijn belangrijk. Deze worden altijd aangepast aan jouw situatie. Lichte massage, warmte en soms dry needling kunnen helpen bij het ontspannen van de spier. Als bewegen zwaar blijft, is rustig wandelen vaak beter dan lang stilzitten. In enkele gevallen wordt pijnstilling voorgeschreven of wordt een injectie gegeven, maar dit is niet bij iedereen nodig. Alleen bij heel hardnekkige klachten wordt er soms gekozen voor een operatie, maar dat gebeurt zelden.
Wat je zelf kunt doen bij klachten in de bilregio
- Zorg dat je niet te lang achter elkaar zit en neem vaker korte pauzes.
- Stretchen van de bilspier, bijvoorbeeld door op je rug te liggen en een knie naar je tegenoverliggende schouder te trekken, kan goed werken tegen de stijfheid.
- Let goed op hoe je loopt, zit en tilt.
- Soms helpt het om een zacht kussen te gebruiken voor extra comfort op je stoel.
- Door de pijn serieus te nemen en niet te blijven forceren, voorkom je dat het probleem erger wordt.
- Blijven bewegen is ook met deze klachten belangrijk, maar alles met mate.
- Ben je sportief en train je veel, bespreek je klachten dan met een trainer of deskundige.
Veelgestelde vragen over het piriformis syndroom
Wat is het verschil tussen piriformis syndroom en ischias?
Het grootste verschil tussen piriformis syndroom en ischias is de plek waar de zenuw in de knel zit. Bij het piriformis syndroom wordt de zenuw bekneld door de bilspier. Bij ischias is dat meestal hoger, bijvoorbeeld in de rug door een hernia.
Welke oefeningen helpen bij pijn door de piriformis?
Rekoefeningen voor de bilspier en lichte beweegoefeningen zijn vaak prettig bij deze pijn. Deze oefeningen rekken en ontspannen de piriformis. Een fysiotherapeut kan je de juiste oefeningen leren.
Hoe lang duurt het herstel van piriformis syndroom?
De duur van het herstel verschilt per persoon. Bij milde klachten kan het binnen enkele weken minder worden. Als de pijn langer aanhoudt of steeds terugkomt, kan het maanden duren voordat je helemaal klachtenvrij bent.
Wanneer moet ik met piriformis klachten naar een arts?
Bij hele heftige pijn, uitval van kracht in het been of als je klachten niet minder worden na enkele weken rust en oefeningen, is het goed om naar een arts te gaan. Ook als je niet zeker weet wat er aan de hand is, kun je dit het beste laten onderzoeken.









